عيسى بن زيد در دوره مهدى مرد ، اما يارانش ، بخصوص حسن بن صالح ، خبر مرگ او را مدتى پنهان كردند . حسن بن صالح سبب اين كار را اين‌چنين بيان كرده است : « تا كسى نفهمد و به گوش خليفه برساند و او را خوشحال كند ، لكن او را در همان حال ترس و خوفى كه از بودن عيسى بن زيد و حيات او دارد واگذاريد تا به همين حال بميرد . شما خليفه را با خبر مرگ عيسى خوشحال نكنيد و خيالش را از دشمنى او راحت نگردانيد . » « 1 » اما مهدى خبر مرگ عيسى بن زيد را از يكى از ياران او شنيد ، پس گفت : « مصيبت گرانى است ، خداى رحمتش كند ! او مردى عابد و باتقوا بود ، « 2 » و در اطاعت خدا كوشا و در اين راه ، از سرزنش سرزنش‌كنندگان هراس نداشت . » « 3 » حتى مهدى سرپرستى دو فرزند عيسى را عهده‌دار شد و آن دو نزد وى بزرگ شدند . « 4 » نهضت على بن عباس ديديم كه عيسى بن زيد امامت شيعيان زيدى را عهده‌دار شد و به دنبال خروج بر مهدى بود و در ديوان او در كوفه ، نام ده هزار ياور ثبت شده بود . هم‌چنين شاهد عدول عيسى از برپايى نهضت شيعى جديد بوديم ؛ چرا كه از بىوفايى يارانش مىترسيد . سپس شاهد بوديم كه پس از مدت كوتاهى از دنيا رفت . اما عصر مهدى ، حركت شيعى ديگرى را به خود ديد . اين حركت ، ادامه يافت تا جايى كه آشكارا تبديل به قيام عليه خلافت مهدى شد ، درحالىكه قيام عيسى - آن‌گونه كه ديديم - در نيمه راه متوقف شد . اين حركت شيعى به پيشوايى على بن عباس بن حسن بن

--> - بن عبد الملك اموى در كوفه برپا كرد ، شمارش كردند ، پانزده هزار نام در آن ثبت شده بود ، اما وقتى زيد در اول صفر سال 122 قيام كرد ، فقط 218 نفر با او بودند . ( ابن طباطبا ، الفخرى فى الآداب السلطانيه ، ص 96 ) ( 1 ) . اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 424 . ( 2 ) . عيسى بن زيد ، از جمله راويان حديث بود كه از پدرش و از امام جعفر صادق عليه السّلام و ديگر بزرگان حديث روايت مىكرد . ( 3 ) . اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 427 . ( 4 ) . يكى از اين دو احمد بن عيسى بود كه چون به شيعيان زيدى پيوست ، هارون الرشيد بر او خشم گرفت و وى را به زندان افكند ، اما او گريخت و از انظار مخفى شد .